Hareket etmek güdüsüyle doğmuşlar...
Hareket etmek... ve çoğalmak.
Doymak bilmez bir üreme ihtiyacının pençesinde...
...Afrika'nın vahşi savaş alanlarına doğru yol alacak...
...ve Güney Atlantik sahillerinde kapışacaklar.
Yavrularını korumak için gökleri karartacak...
...ve yağmur ormanına korku salacaklar.
Tam şu anda, dünyanın vahşi anne ve babaları yürüyor,
uçuyor ve koşuyor.
Anlatacaklarımız onların fedakarlık öyküleri...
Dünyanın en dokunaklı öyküleri...
...Büyük Göçler'in öyküsü.
Güney Atlantik'te kış mevsimi.
Terk edilmek için dünyanın en kötü yerlerinden biri.
Ama Çizgili Karakara'nın hayatta payına düşen de bu işte.
Güney Amerika'nın açıklarındaki ıssız bir takımadada,
bu yırtıcı kuş hayata tutunuyor...
Ve göçmen kuşların yolunu gözlüyor.
Eylül şafağının parıltıları, ilkbaharın cılız başlangıcını haber veriyor.
Çizgili Karakara daha çok beklemeyecek.
Çünkü dünyanın en muhteşem göçmenlerinden
bazıları ona doğru geliyor.
Bu canlılar aylar, hatta yıllar boyunca dünyayı dolaştı.
Yolculuklarını tek bir şey sonlandırabilir:
Hiçbiri denizde doğuramaz.
Güney kutbunun çevresinden gelen göçebeler
Falkland Adaları olarak bilinen bu kaya kütlelerine yaklaşmakta.
Göklerde ve denizde,
o çok iyi bildikleri yaşam tarzını yavruları için terk edecekler.
Güneyin buzlu sularında aylarca süren göçten sonra,
günde 40 kilometreye kadar yol alan taraklı penguenler
karaya sert bir çıkış yapıyorlar.
Bu düzgün biçimli, dayanıklı kuşlar, üremek için denizden çıkmak zorunda.
Ve onların ardından gerçek devler geliyor.
Güney kutbu buz tabakasının civarında 10 ay süren av mevsiminden dönen
devasa bir Güney deniz fili, sahile gürültüyle çıkıyor.
Dönen dişilerin de durakladığı bu yerde beklemesi lazım
yoksa üreme şansını kaybeder.
Tam dört ton ağırlığında ve içi cinsel öfkeyle dolu.
Konu göç etmeye geldiğinde, çok az hayvan kara kaşlı albatrosla yarışabilir.
Kanat açıklığı bir uçtan bir uca tam iki buçuk metredir.
Havada süzülerek, çok az çabayla günde 20 saat uçabilir.
Yüzbinlerce kuştan oluşan bu metropolde beklerken,
eşi de geçen yıldan kalan yuvalarını güçlendiriyor.
Yalnız geçen yedi aydan ve güney denizi rüzgarlarında kat edilen
on binlerce kilometrenin ardından,
bağlılık yeminlerini coşkulu bir şekilde tekrarlıyorlar.
Aralarındaki bağ 30 yıl sürebilir.
Kuşlar sahil boyunca yuvalarıyla ilgileniyor,
eşleriyle bağlarını tazeliyor ve yumurtluyor.
Gelecek iki ay boyunca, her çiftin tek bir hedefi olacak:
Yumurtalarını canlı tutmak.
Ama gözlerini yumurtaların üzerine dikmiş biri daha var.
Çizgili karakara, bu av için sert geçen kış boyunca bekledi.
Yuvadan yuvarlanmış bir yumurta, Çizgili Karakara için kolay bir av.
Çok yakında onun da bakım isteyen gürültücü yavruları olacak.
Sahilin başka bir köşesinde,
kıyı şeridi umutsuz egemenlik savaşlarıyla sarsılıyor.
Bu savaşta kazanç ve kayıplar çok yüksek.
Sadece birkaç ayrıcalıklı erkek deniz fili, sahilin efendileri olacak;
düzinelerce dişiden oluşan haremlere hükmedecek ve bir sürü yavru yapacak.
Burası, genç bir erkeğin burnunu sokacağı türden bir yer değil.
Uyarı çığlıkları, meydan okumaya gelen erkeklerin
genellikle geri çekilmesini sağlar.
Ama hepsinin değil.
Yırtılmış burunlardan ve boğazlardan oluk oluk kan akıyor.
Hatta birbirlerinin gözlerini hedef alacak kadar alçakça saldırıyorlar.
Kaybedenin üreme şansı şimdilik uçup gidiyor.
Ama sahilin efendisinin zaferi, sorunlarının sadece başlangıcı.
Onu bekleyen bir düzine dövüş daha ve belki yüz kadar çiftleşme var.
Hepsi de soyunun devamı için.
Genetik mirasın devamlılığı,
göçler için çok büyük bir motivasyon oluşturuyor.
Başka hiçbir şey, Folkland'ın göçebelerinin
karadaki hayata dayanmasını sağlayamazdı.
Başka hiçbir şey,
göçmen annelerin büyük yırtıcılara karşı koymasını sağlamaz...
...ya da potansiyel babaların ölümcül savaş alanlarına varmak için
çok uzun mesafeler kat etmesine neden olmazdı.
Hareket halindeyken ebeveynlik yapmak, fedakarlık demektir.
Kuzeydoğu Avustralya ormanlarında, ebeveynlik güdüsünün tetiklediği
büyük bir yolculuk daha başlamak üzere.
Küçük kızıl yarasa, yiyecek aramakla geçen zorlu bir gecenin ardından
şeffaf sarımsı kanatlarıyla evine dönüyor.
Ve o, milyonlarca yarasadan sadece biri.
Yavrusunu, kampın kargaşasında bulmayı başarıyor.
Onu emzirmek için sarmalayıp kucaklıyor.
Yavrunun incecik kemiklerinin güçlenmesi için
kalsiyuma ihtiyacı var.
Ve süt emdikçe, annesinin uçmasını sağlayan
o hassas vücudundaki kalsiyumu tehlikeli bir hızla tüketiyor.
Yarasalar, kilometrelercelik alanda kalsiyumdan ve enerjiden yana
zengin olan ökaliptüs çiçeklerini yiyip bitirdiler.
Durum giderek ümitsizleşiyor. Harekete geçme zorunluluğu artıyor.
Ama yavruların hepsi sütten kesilinceye kadar
yeni ve taze otlaklara göç edemezler.
Böylece anne cimrileşiyor ve sinirli davranmaya başlıyor.
Yaklaşan göçe hazırlanırken, diliyle uçuş donanımının
her milimetresine yağlı salgılar sürüyor.
Bir yarasanın kanatları temelde devasa perdeli ellerden oluşur.
Uzamış parmak kemikleri, uçuş zarını büküp yönlendirecek desteği sağlar.
Güneş battığında göç başlar.
Kanat açıklığı bir metreyi bulan küçük kızıl uçan yarasalar,
havalandıklarında göğü karartıyorlar.
Bu gece, sütten yeni kesilmiş yavrularıyla
birlikte kilometrelerce yol almaları gerekiyor.
Uçuş sırasında, tecrübesizliğin sonu ölümcül olacaktır.
Ebeveynlik riskli bir iştir.
Dünyanın dört bir yanından gelen göçmen hayvanlar,
gelecek nesil için her şeylerini riske atmaya hazırlar.
Ama üremeden önce, buna hak kazanmanız gerekir.
Ve Afrika'daki bir hayvan türü, savaşa hazırlanıyor.
Savaşın harabeye çevirdiği Sudan'da, Doğu Afrika'nın el değmemiş
en büyük savanası olan Boma Ulusal Parkı bulunuyor.
Kilometrelerce uzayıp giden vahşi doğa, aslında büyük oranda içi boş bir cennet.
Sudan'ın on yıllar süren yıkıcı iç savaşında ulusal park
çok sayıda mülteciye ve isyancıya kaynak sağladı.
Vahşi yaşam büyük zarar gördü...
Ve 20 yıldır kimsenin gözlemleyemediği,
dünyanın en muhteşem göçlerinden birinin yok olduğuna inanıldı.
Derken 2007'de, hava gözlemleri başlarda beş on tanesini...
ardından yüzlercesini tespit etti.
Sonunda sayılarının yüz binlerce olduğu tahmin edildi.
Beyaz kulaklı kob, mucizevi bir şekilde hayatta kalmayı başarmıştı.
Bu, dünyanın başka hiçbir yerinde yaşamayan muhteşem bir antiloptur.
Belki de Serengeti'deki antiloplarla eşit sayıda kob göç etmekteydi.
Yağmur mevsiminde güneydeki otlaklarından,
kuzeyde üremek için savaştıkları topraklara kadar
yüzlerce kilometre yol kat ediyorlardı.
Onları kurtaran da bu oldu.
Göçle geçen yaşam, onları silahlardan ve aç insanlardan bir adım önde tuttu.
Kasım ayına gelindiğinde, kör edici Ekvator güneşi
güneydeki su birikintilerini balçık çukurlarına dönüştürüyor.
Tecrübesiz gençler için ölümcül bir tuzak bu.
Ve böylece, kuzeydeki kalıcı sulara göç etmeleri gerekiyor.
Erkeklerin eski savaş alanlarına ulaşmak için
acele etmesiyle birlikte göç de hız kazanıyor.
Aylarca süren ilerleyişten sonra, göçlerinin kuzeydeki uç noktasına;
eşsiz üreme gösterilerini sergileyecekleri bir bataklıklar
ve nehirler ağına varıyorlar.
Burası, antilopların lek'lerinin şekilleneceği yer.
Lek'ler gladyatörlerin çiftleşme hakkı için
bazen ölümüne çarpıştığı geniş alanlar.
Çiftleşme mevsimi kısa sürer ve hayvanların
hormonlardan kaynaklanan öfkeleri çok yoğundur.
Birazdan tören kısmını es geçip doğrudan kan dökecekler.
Kafa tokuşturan erkekler, üreme ihtiyacının bariz sembolleri.
Costa Rica yağmur ormanlarının gizli dünyasında,
bir sonraki neslin başarısını garantileyen şey ise,
açlıktan doğan, kıpır kıpır bir kardeşlik.
Bu, dünyanın en ürkütücü göçlerinden biri.
Karınca ordusu harekete geçiyor.
leşe ihtiyaç duyan
200.000 larva ve onların bakıcıları.
Bebek bakım odası, neredeyse tamamen karıncaların
kendisinden meydana gelmiş kımıldayan, titreyen bir yapının ortasında.
Tarsal pençelerle birbirine kenetlenmiş uzun bacaklarıyla,
binanın iskelesini, tuğlalarını ve harcını oluşturuyorlar.
Ama üç haftadır aynı yerdeler ve orman zeminini
dört bir yönde kilometrelerce talan ettiler.
Artık göç zamanı.
Karanlıkta yuvadan çıkıyorlar.
Taşıyıcı karıncalar, değerli larvaları taşıyor.
Aslında hepsi de kardeş. Onlar tek bir kraliçenin kızları.
Her gece yaklaşık 100 metre yol alacaklar.
Bu, insanlar için maraton koşmakla eşdeğer.
Hem sağır hem de fiilen körler.
Ama yine de dokunma yoluyla ve karmaşık kimyasal sinyallerle
mükemmel şekilde iletişim kurabiliyorlar.
Ve şimdi de kamp kurma mesajı gönderiliyor.
Adeta büyülü bir şekilde kendi bedenlerini kullanarak
bir yuva oluşturuyorlar.
Larvalar ve yiyecekler, merkezdeki bakım odasına taşınıyor.
Yarın tüm bu işleri tekrar yapacaklar.
Bakir avlanma bölgelerine ulaşıncaya dek iki üç hafta yürüyecek
ve orada yeni bir saldırı üssü kuracaklar.
Ve katliamı daha da ileri götürecekler.
Göçlerin merkezi olan Falkland adalarında,
hayvanlar çoğalmakla meşgul.
Dişi deniz filleri, geçen sene burada rahimlerine düşen yavrularını
doğuracak zamanı erkeklerin ilgisi yüzünden güçlükle buluyorlar.
Yavrunun annesiyle geçirdiği üç haftalık kısa sürede
ağırlığı üç katına çıkacak.
Annesinin ağırlığıysa üçte bir azalacak.
Erkek, doğumdan kısa bir süre sonra dişiyi
tekrar hamile bırakmak için harekete geçiyor.
Bu sahillerdeki her lider erkeğin hareminde düzinelerce dişi var
ve bir aydan kısa sürede yüz kez çiftleşmesi gerekiyor.
Üstelik bir yandan da kendisine meydan okumaya gelenlerle baş etmek zorunda.
Haremini yalnız bırakıp denizde beslenemediği için,
günde 25 kilo yağ kaybediyor.
Çok sayıda albatros yavrusu yumurtadan çıktı bile.
Sürekli yemek istiyorlar.
Yeni anne, sonsuz bir sabırla erkeğinin avdan dönmesini bekliyor.
Gerekirse açlıktan ölme noktasına gelene dek bekleyecek.
Bu sırada erkek ise yavrularına yemek bulmak için
binlerce kilometre uçuyor.
Deniz ürünleriyle dolu olarak dönüyor.
Kısa bir karşılamadan sonra,
ebeveynler sorumluluklarını birbirlerine devrediyor.
Erkek, yavrusunun midesini dolduruyor.
Aile artık mutlu.
Ama Çizgili Karakara da aç.
Bazen denizden geri dönmeyen ebeveynler oluyor.
Ve yırtıcı kuş zalimlik ve merhameti bir arada gösteriyor.
Gırtlaklarını doldurmuş taraklı penguenler,
dalgaların üstünde yuvalarına doğru sörf yapıyorlar.
Büyüyen yavrularını beslemek için
sırayla her gün denize açılıp kril avlıyorlar.
Penguenler kıyıya çıktıklarında, uzun ve zarif deniz göçünün yerini
yıldırıcı ve tehlikeli bir dikey göç alıyor.
Yuvalarını dondurucu denizden uzakta, sarp kayaların tepelerinde kuruyorlar.
Ve bu hata affetmeyen kayalıkları,
içleri bebek mamasıyla dolu olarak her gün tırmanmak zorundalar.
Asırlardır buradan geçen penguenlerin izlerini görmek mümkün.
Kayalıkların her yeri penguen pençeleriyle oyulmuş.
Asla yılmıyorlar, sendeleyip tökezleseler de...
Zirvede, kırmızı gözler, sarı kaşlar ve cesaret dolu yürekleriyle tırmanışı
ve tekrar bir araya gelişlerini kutluyorlar.
Ve açlıktan gözü dönmüş,
artık yetişkinler kadar irileşmiş yavruları üstlerine saldırıyor.
Folkland'ın tepelerinde ve sahillerinde
durmaksızın tekrarlanan çığlıklar korosu,
"daha fazla yemek" anlamına geliyor.
Karada ve denizde yüzlerce kilometre kat ederek yaşayan
ve canları istediklerinde beslenen göçmenlerin hayatı,
şimdi yavrularının bu donmuş kaya ve
kumlardan yükselen çığlıklarıyla sınırlanıyor:
Daha fazla yemek!
Avustralya'da gece.
Trafiğin en yoğun zamanı.
Küçük kızıl yarasalar göç ediyor.
Susuzluktan kavrulmuşlar.
Ama uçmaya devam ederken su içmek tehlikeli bir iş.
Özellikle de tecrübesiz gençler için.
Bazı tatlı su timsahları onları kapmaya çalışıyor.
Diğerleriyse ölümcül bir hata yapmalarını bekliyor.
Ama başarılı olanların sayısı çok daha fazla.
Ve saatlerce uçtuktan sonra, yeni cennetlerini buluyorlar.
Taze ve sulu ökaliptüslerin üzeri çiçeklerle dolu.
Şafakta yakındaki bir kamp yerini seçiyorlar.
Burası beslenme uçuşları için yeni üsleri olacak.
Şimdi uçan göçebelerin gelecek neslini yaratmak için işe koyulma vakti.
Erkekler bölgelerini belirlemek için dalaşıyor.
Haremlerindeki dişi sayısı beşe kadar çıkabilir.
Ama uçan tilkiler hakkında çok az araştırma yapıldığından
kimse bu sayıdan emin değil.
Kur yapma, uzun uzun sokulma ve okşamalarla gerçekleşiyor.
Çiftleşmeyse kısa sürüyor.
Ama bazen çift saatlerce birbirine sarılı kalıyor.
Uzun bir günün ardından,
zarif pelerinlerini üzerlerine çekip biraz kestirmeye çalışıyorlar.
Bu gece, sütten yeni kesilmiş gençler de beslenme çılgınlığına katılacak.
Onlar artık koloninin tam anlamıyla üyeleri.
Bu toprakların sunduğu zenginlikleri keşfe hazırlar.
Ve hep birlikte bir kez daha günbatımında gökyüzünü karartıyorlar.
Costa Rica'da sabah. Ordu tekrar harekete geçiyor.
Her gün, yuvanın üçte biri karınca seline dönüşüp akıyor.
Ve avlarının çoğu için, direnmek anlamsız.
Ağaç tepelerindeki korku salan eşek arıları bile
amansız karıncalar için rakipten sayılmıyor.
Larvaları petekten beşiklerinden
kopartılıp alınırken çaresizce seyrediyorlar.
Taşıyıcı karıncalar yüklerini alıyor
ve doymak bilmeyen gençlere ziyafet olsun diye taşıyor.
Daha nice karınca nesli gelip geçecek...
Ama kızkardeşlerin bitmek bilmez açlığı asla sona ermeyecek.
Sudan'ın savanalarında, erkeklerin çarpışması giderek şiddetleniyor.
Bir erkek kob'un kaderi işte böyle belirleniyor:
Şimdi ve burada. Erkek erkeğe.
Yenik düşenlerin leşleri, savaş alanında yatıyor.
Dişiler zafer kazanan erkeklere ihtiyatlı şekilde yaklaşıyor.
Ve seçici bir gözle bakıyor.
Fırtınanın merkezine doğru çekiliyorlar.
Ölümcül arenanın ortasında sadece en güçlü gladyatörlerin
ayakta kalacağını biliyorlar.
Koreografisini hormonların yaptığı,
karşılıklı bir baştan çıkarma dansı başlıyor.
Kob'ların aşk mektupları, hormon dolu idrarları.
Toprağı idrarıyla ıslatıyor.
Bu koku, erkeğin genetik ve fiziksel sağlığıyla ilgili
ayrıntılı bilgiler içeriyor olabilir.
Hoşnut kalan dişi, kendi idrarıyla cevap veriyor.
Bu komik yüz ifadesine "Flehmen" deniyor ve hayvanın kokuyu,
damağındaki bir dizi almaçtan geçirdiği anlamına geliyor.
Yanılmıyor. Dişi, çiftleşmeye hazır.
Sonunda aşıklar birleşiyor. Ama çok kısa sürüyor.
Üreme mevsimi iki ay içinde sona eriyor.
Şimdi güneydeki otlaklarına dönmek için uzun bir yola çıkacaklar.
Dişiler geleceğin göçebelerini ve savaşçılarını taşıyor.
Falklandlar'da da dev gladyatörler savaş alanlarını terk ediyor.
Muhteşem bir göçün başlangıç zamanı geldi.
Gençler için bu soğuk ve kasvetli
güney sahillerinden ayrılma mevsimi geldi.
Açlık çeken dişi deniz filleri, üç haftalık dev bebeklerini
neredeyse arkalarına bile bakmadan terk ediyorlar.
Tamamen tükenmiş erkeklerin yavrularıyla hiçbir alakaları yok.
Aniden annelerinden ayrılan yavrular, sığ sulara ilk kez açılıyorlar.
Binlerce kilometrelik yolculuktan sonra onlar da bu sahillere geri dönecek.
Penguenler de yavrularını terk ediyor.
Doğal ortamına kavuşan bir canlının mutluluğuyla sulara geri dönüyorlar.
Zorlu sahillerde geçen aylardan sonra eve dönüş yolundalar.
Günler önce terk edilmiş yavru albatroslar
yuvalarında motorlarını ısıtıyorlar.
120 santimlik kanatlarını ve dünyanın çevresini dolaşırken
onlara güç verecek rüzgarları test ediyorlar.
Şimdi ya uçma ya da ölme zamanı.
Verdikleri kayıplar, Çizgili karakara için son bir ziyafet fırsatı.
Pek yakında sert bir kış boyunca hayatta kalabilmesi için
sadece kırıntılarla yetinmesi gerekecek.
Son yavrular bir inanç sıçraması gerçekleştiriyorlar.
Bir kez havalandıktan sonra on yıl boyunca sahile çıkamayabilirler...
Çıkarlarsa da bu sadece üremek için olacak.
Artık onlar, güney yarımküreyi turlayan göçmenler.
... parlak ışıklı gökyüzüyle evliler...
... ve yerçekimine meydan okuyarak özgürce geziyorlar.